Wiele osób poszukujących pomocy prawnej nie zna różnic między zawodem adwokata, a radcy prawnego, w związku z czym bardzo często pojawia się u nich wiele wątpliwości na temat tego, do kogo powinni zwrócić się ze swoim problemem. Dawniej między tymi dwiema profesjami występowały znaczące różnice, które z czasem uległy jednak zatarciu.

Tło historyczne

Zawód radcy prawnego zaczął kształtować się jeszcze w realiach uprzedniego ustroju. Pierwotnie radcowie prawni świadczyli usługi prawne wyłącznie dla przedsiębiorstw państwowych oraz banków państwowych, w których byli zatrudnieni jako pracownicy. Odróżniało ich to od adwokatów, którzy w tym czasie reprezentowali głównie interesy osób i podmiotów indywidualnych, prowadząc w tym zakresie własną praktykę.

Po upadku systemu komunistycznego radcowie prawni zaczęli stopniowo nabywać kolejne kompetencje, które faktycznie zbliżały ich profesję do zawodu adwokata. Radcowie uzyskali m.in. prawo świadczenia usług prawnych również w ramach swojej własnej działalności, tym samym możliwe stało się reprezentowanie przez nich osób fizycznych i podmiotów gospodarczych niebędących przedsiębiorstwami państwowymi. Radcowie prawni, podobnie jak adwokaci, mogli od tego momentu występować w imieniu swoich klientów przed sądami powszechnymi. Jedyna różnica między zawodami pozostawała w zakresie prawa karnego. O ile radcowie prawni i adwokaci posiadali jednakowe kompetencje do reprezentowania swoich klientów w sprawach cywilnych i gospodarczych, o tyle w sprawach karnych w imieniu oskarżonego występować mógł jedynie adwokat. Zmiana w tym zakresie nastąpiła 1 lipca 2015 roku, kiedy to radcowie prawni uzyskali możliwość prowadzenia spraw karnych. Tym samym, z punktu widzenia osoby poszukującej pomocy prawnej, radca prawny i adwokat w tej chwili różnią się wyłącznie nazwą.

Wykonywanie zawodu, a stosunek pracy

Adwokat wykonuje swój zawód wyłącznie w ramach działalności indywidualnej. W przeciwieństwie do radcy prawnego nie może świadczyć on pracy na podstawie umowy o pracę. Stanowi to pozostałość po poprzednim systemie, gdzie radcę prawnego charakteryzowało pozostawanie w stosunku pracy z jakimś przedsiębiorstwem państwowym. Obecnie radca prawny również może pracować na takiej podstawie z zastrzeżeniem, że pozostawanie w stosunku pracy z innym podmiotem w dalszym ciągu uniemożliwia mu pełnienie funkcji obrońcy w postępowaniu karnym.

Jednakowe kompetencje – dwa samorządy zawodowe

Zarówno adwokat, jak i radca prawny to osoby, które ukończyły studia prawnicze, a następnie zdecydowały się odbyć jedną z możliwych aplikacji – aplikację radcowską lub adwokacką, dołączając tym samym do konkretnego samorządu zawodowego. Wykonywanie zawodów adwokata i radcy prawnego regulują więc odrębne przepisy.

Zawód adwokata reguluje ustawa z dnia 26 maja 1982 r. prawo o adwokaturze. Ustawa ta określa między innymi zasady  odbywania aplikacji adwokackiej, zasady wpisu i skreślenia z listy adwokatów, zasady  wykonywania zawodu adwokata oraz odpowiedzialności dyscyplinarnej adwokatów. Adwokat musi przede wszystkim przestrzegać uchwalonego przez Naczelną Radę Adwokacką Kodeksu Etyki Adwokackiej, który w sposób szczegółowy wskazuje w jaki sposób adwokat powinien prowadzić swoją praktykę zawodową.

Radców prawnych wiąże natomiast Kodeks Etyki Radcy Prawnego. Sam radca funkcjonuje na podstawie ustawy o radcach prawnych z dnia 6 lipca 1982.

Podsumowanie

W chwili obecnej między zawodem adwokata, a radcy prawnego nie występują więc żadne znaczące różnice. Osoba szukająca pomocy prawnej może więc śmiał zwrócić się ze swoim problemem do reprezentanta każdej z tych profesji. Ewentualny wybór uzależniony jest tylko i wyłącznie od naszych preferencji. Jako potwierdzenie tej tezy wskazać można na coraz częściej pojawiające się postulaty połączenia obu samorządów, a tym samym połączenia obu zawodów.

Napisz komentarz